اسرار کاوش

گور خمره اي چنان که از نامش پيداست به شکل خمره با دهانه اي تنگ مي باشد و متعلق به دوره قبل از زردشتيان و با پيشينه اي حدود پنج تا هفت هزار سال است. خمره اي که مرده را در آن دفن مي کردند، دست ساز بوده و از دو قسمت نيمه مساوي جداي از هم تشکيل مي شد و بعد از آن که مرده را به صورت چمباتمه زده در آن مي نهادند، دو نيمه خمره را با ساروج به يکديگر وصل مي کردند.
به نظر مي رسد که بر پايه آيين و باورها مردان در مناطق بالاتر و زنان در کنار نهرهاي آب و چشمه ها و مناطق داراي آب دفن مي کردند. از اين روست که اغلب قبور زنان در اطراف رودخانه ها قرار گرفته است. بنابر اين اگر در منطقه و ناحيه اي رودخانه و يا نهر آبي وجود نداشت، گورستان زنان را در کنار جايي که برکه آب بود به وجود مي آورند و زنان را در کنار آب دفن مي کردند. به نظر مي رسد که در انديشه ايشان زنان با آب که مايه زندگي و تداوم آن است ارتباط تنگاتنگي وجود دارد و زنان نيز مانند آب زندگي انسان را تداوم مي بخشند. اين انديشه همانند انديشه هاي آريايي ها هندي است که زن و الت تناسلي وي را بسيار مهم شمرده و در حد پرستش بدان ارج مي نهادند .