وب گیتاریست
- وب جاو
قراول خانه ها را در کنار راههای قدیمی ایجاد میکردند و در کنار آنها برج هایی برای نگهبانی شهر و کاروان و مسافران طراحی میکردند مکانی بلند و قریب و یک فرسنگ بیرون شهر که سربازان شب و روز در حال نگهبانی بودند و راهزنان و لشکر سپاه رو کاملا می دیدند و به نوعی با روشن کردن آتش یا… اطلاع رسانی میکردند.
منظور از قراول خانه ها در گنجیابی چیست و دارای چه نوع گنج و دفینه ای میباشد؟
در ساختمان های تاریخی کشور به خصوص …
- ارگها
- قلعه ها
- و برجها
بخشی بود بنام قراول خانه که همه آنها کاربرد مختلفی داشتند مثلا محل استراحتی برای قراولها و انبار اسلحه آنها بوده که بعنوان پادگان برای محافظت مناطق عمل میکرده است و همچنین جایگاه نگهداری ارابه و اسبهای سلطنتی بوده است.
تجزیه و تحلیل قراول ها در دفینه یابی :
معمولا قراول خانه ها کلبه مختصری بوده که بر سر راه های ورودی به شهر برای اخذ عوارض از افرادی که محصولات کشاورزی وارد میکردند اخذ میشد، دفینه گذاری در آنها متفاوت بود و اینکه در وسط برج به صورتی طراحی میکردند که با نشانه هایی همچون سازه و علائم ریز بود و با ساروج پلمپ میکردند که این دفینه برای خرج لشکر و تعمیرات مکان مورد استفاده قرار میگرفت.
رمز و رازی در ساختار یخچال های باستانی که روزگاری در قلب تابستان های داغ و سوزان، خنکای آب گوارا را به درون خانه می کشاند، وجود دارد از پیشینه تاریخی یخچالها تا دوره صفویه اطلاعاتی در دست نیست و تنها دکتر جان فرایر در قرن یازدهم در سفرنامه ایران اشاره میکند که «در این زمان ذخیره ساختن یخ، رسمی متداول و دیرین سال شمرده میشود و امکان آن میرود که همراه با مغولان وارد ایران شده است».
بخش های مختلف یخچال های باستانی :
یخچالها به طور عمده از سه قسمت تشکیل شدهاند ؛
- دیوار طویل سایه انداز
- مخزن یخ
- حوضچه های تولید یخ
توضیحات مختصر در مورد انواع یخچالهای دوران باستان :
- دیوار سایه انداز :
این دیوار بسیار طویل و بلند است ارتفاع این دیوارها که گاهی تا ۱۰متر میرسد در طول روز از تابش آفتاب روی آبهای منجمد شده در حوضچه ها جلوگیری میکند گاه جهت استحکام بیشتر دیوار سایه انداز، پشت بندهای بزرگ در قسمت جنوبی دیوار احداث میکردند دیوارهای سایه انداز در پایین دارای ضخامتی زیاد بوده و به تدریج در بخشهای فوقانی از قطر آنها کاسته میشود.
- انبار یا همان مخزن یخ :
نیز گودال های عمیق و بزرگی هستند که در وسط مخزن یخ حفر شدهاند شکل این گودالها در یخچالهای گنبددار به صورت دایره با شعاعی تا حدود ۴ متر و گاه بیشتر است دیوار این گودالها از سنگ یا آجر یا اندود کاه گل ساخته و پشت آن با مصالح عایقی چون خاک ذغال و یا مصالح دیگر پر شده است. - حوضچه های تهیه یخ :
این گودال مستطیل شکلی است که به موازات حوضچه ها، دیوار سایه انداز و در بخش شمالی آن حفر شده و طول آن اندکی کمتر از طول دیوار و عمق آن ۳۰ الی ۵۰ سانتیمتر و گاه بیشتر بوده است این گودال محل تهیه یخ در شبهای سرد زمستان بود مخزن یخ این مخازن معمولا در پشت دیوار سایه انداز و در بخش جنوبی آن و در بعضی موارد به وسیله یک یا چند مدخل ورودی به بخش شمالی راه مییابد
واحدهای اندازه گیری باستانی چند نام دارد برای اینکه در ادوار مختلف و با زبان های مختلف به کار رفته است و علت تخمین نیز آنست که این مقیاسها بر مبنای طول دست و یا گام های افراد بوده که در افراد مختلف با اندامهای متفاوت از هم متغیر بوده است ولی در کل تفاوت یک یا دو سانتی دارند نه بیشتر.
برخی از پرکاربردترین واحدهای اندازه گیری باستانی :
- یک ذرع و یا یک گز : ۱۰۴ تا ۱۱۰ سانتی متر که هر ۲ ذراع یا ارج برابر بوده با یک ذرع
- یک ارش یا ارج و یا ذراع : ۵۲ الی ۵۵ سانتی متر که هر ۲ ذراع برابر بوده با یک گز (قابل توجه آنکه اکثر سازه های سنگی هخامنشیان با این مقیاس است)
- یک چارک : برابر با یک چهارم گز که ۲۶ سانتی متر میشده ( حدودا ) است ولی کاربرد چارک در تمامی اوزان و طول ها، به عنوان یک چهارم به کار میرفته است به عنوان مثال یک چارک جریب یا یک چارک من تبریز
- یک گره : برابر با ۵/۵ الی ۵/۶ سانتی متر
- یک بهر : برابر بوده است با نیم گره ، معادل ۲/۷ الی ۲/۸ سانتی متر
- یک وجب : که نیاز به توضیح نیست این مقیاس به صورت عرفی بوده و مقیاسی رسمی نبوده است.
- یک بند : یک بند انگشت
- یک واحد طول : که اخیرا باستان شناسان کشف نموده اند و هنوز نامی برای آن نیافته اند نیز وجود داشته که ۳ میلی متر کنونی بوده و میتوان گفت که یک دهم بهر ، معادل دو میلیمتر و هشت دهم میلیمتر ، مهمترین و کاربردی ترین مقیاس اندازه گیری در ایران باستان بوده است.
- یک فرسخ : معادل ۶۰۰۰ ذرع بوده است.
چند مقیاس هم برای واحدهای اندازه گیری سطوح وجود داشته که عبارتند از :
- یک جریب : (این واحد سطح از آرامیان به ساسانیان وارد شد و بعد از حمله و غصب ایران توسط اعراب بادیه نشین ، وارد فرهنگ اعراب شد) هر جریب برابر است با زمینی به طول ۶۰ ذزاع و عرض ۶۰ ذراع ، که می شده ۳۶۰۰ ذراع . از آنجا که هر ذراع ۵۵ سانتی متر بوده حدودا می شده ۳۳ متر در ۳۳۳ متر.
با این حساب میتوان گفت هر یک جریب برابر است با زمینی به مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر مربع ولی در برخی اسناد تا ۱۱۰۰ متر نیز لحاظ میشده است. - یک قصبه : هر یک قصبه ، زمینی به مساحت یکصد متر مربع را شامل میشده است یعنی هر جریب برابر بوده است با ۱۰ قصبه.
نتیجه گیری کلی از اندازه گیری در دوره با ستان :
مهمترین این واحدها در طول، گز و ارش بوده و در سطح نیز واحد پر کاربرد آن جریب بوده است واحدهای دیگری نیز به کار میرفته مانند قفیز و کیل و عشیر و …… که به محتوای مباحث دفینه یابان مرتبط نیست به همین دلیل از ذکر آن خودداری شده است نمادهایی که بر مقابر موجود است معمولا با ضریب ۱۰۰ برابر و یا ۱۰ برابر رمزگشایی نماد میشوند برای مثال مسیر کاوش تندیس برخی از شتر های یک ذرعی را ، یکصد ذرع رمز گشایی میکنند یا برخی از جوغن های یک گره ای در گنجیابی را ده گره ، رمز گشایی میکنند بنابراین بهتر است که این مقیاسها را کاوشگران بدانند.
دوستان همانطور که میدانید از زمانی که بشر توانست اسب را رام کند از آن زمان اسب یکی از بهترین همراهان انسان بشمار می آمده و در حال حاضر هم بکار می آید و بزرگان دهکده یا همان قبیله های کوچک در دوران باستان اسب را بهترین همدم خود میدانستند پس قابل ارزش و احترام ویژه ای بوده و کم کم به دلیل این موارد از تندیس و حکاکی این حیوان بر روی سنگها به عنوان نشانه استفاده میکردند که حالتهای بسیاری در مورد رمزگشایی نماد اسب وجود دارد.
تفسیر نماد اسب سوار نیزه دار در گنج یابی چیست؟
به طور مثال :
- اگر اسب با سوار و چوب و نیزه به دست برخورد کردید اول باید درک این مطلب را داشته باشید که اولویت در این نماد با چه قسمتی از آثار هست اینطور که باید بدانید انسان دارای ارزش بیشتری نسبت به حیوان است پس سوار باید بررسی شود.
- دقیقا دست و پا و مسیر نگاه سوار را بررسی کنید.
- و اگر نیزه بدست باشد مسیر و تک نیزه اهمیت پیدا میکند.
- اگر اسب خالی و بدون سوار بود دست و مسیر نگاه اسب اهمیت دارد.
- نوع دیگر که بیشتر به زیر حیوان اشاره دارد که باید آن قسمت بررسی و همچنین رمزگشایی شود.
- اگر اسب روی پا ایستاده بود به سنگی بزرگ به اندازه خود اسب که دم اسب به آن اشاره دارد دقت کنید.
تحلیل و بررسی نشان اسب و نیزه در دفینه یابی :
در کل نماد اسب در گنج یابی و دفینه یابی هم میتواند نشان از قبر سرداری مهم باشد و برای رمزگشایی این آثار هیچ وقت جهت نگاه و حالت دست حیوان را فراموش نکنید زیرا که این قسمت مهم ترین بخش دفینه یابی در نماد اسب میباشد که باید به خوبی و به کمک دستگاه فلزیاب و طلایاب بررسی شود.
نشان بت خانواده در گنجیابی قسمتی است که گروهی خورده میشود و نماد صلیب هم نیز گفته میشود ممکن است در اطراف این نماد اشیا شخص متعلق به افراد مرده یافت شود همچنین شیشه اشک (یک کوزه گران قیمت که پر اشک میکردند) و یا قندیل (شمع) قابل یافت است.
معنی و مفهوم نشان بت خانواده در گنجیابی :
- اگر دسته های تمامی ساق ها یکسان باشد دفینه زیر تخته سنگ یافته شده میباشد.
- و اگر یکسان نباشد در جهت ساق متفاوت باید جستجو انجام شود.
- مزار یک خانواده اصیل نیز ممکن است یافت شود.
- باید در اطرافش عناصر متضاد با طبیعت جستجو شوند.
- در اطراف نشانه مزارهای حفر شده در تخته سنگ ها یا حفر شده در زمینهای اطراف باید جستجو شوند.
- ارتفاعات، فرو رفتگی ها و پشته های سنگ و سنگریزه به خوبی باید جستجو شوند.
حفر گرد زیر صلیب نشان دهنده این است که هدف قبور نبوده هدف مخفی کردن گنج بوده است اگر از نوک هایشان دو تا بسته و یکی باز باشد جهت حرکت، و نقطه ها نیز نشان دهنده مخفی شدن گنج به صورت ۴ تکه را نشان میدهد از ۱۰ متر دورتر نیست از ۲ متر عمیق تر نیست با ابزار های گنج یابی به راحتی تثبیت شده و همه آنها در می آیند.
نشانه های بت خانواده و معانی آنها در دفینه یابی :
اگر یک بت خانوادگی وجود دارد پس یک مقبره خانوادگی وجود دارد که میتوان آن را صلیب در دایره نیز نامید این یک نوع علامت صلیب است که برای محافظت از قبرها ساخته شده است قبرستان خانوادگی دور از علامت نیست مهم ترین نکته در این علامت این است که آیا تراشه ای در سطح سنگی که علامت در آن قرار دارد وجود دارد یا خیر؟
وقتی با دست روی صخره را میمالید به جایی میرسید که بمبی را میسازد برای اینکه بفهمید بت ها دقیقا مقبره های خانوادگی هستند میتوانید از هلال درونی و بیرونی بال های صلیب متوجه شوید.
به عنوان مثال :
مقبره خانوادگی در تصویر اول و بت ها در تصویر دوم تنها مقبره بزرگی را توصیف میکنند که بر اساس تمدن تغییر میکند همه اینها جادویی هستند بت هایی که در تصویر مشاهده میشود مربوط به دوره رومیان است به همین ترتیب، انواع بت هایی وجود دارد که در جامعه ارمنی استفاده میکردند به سختی میتوان هر بت را مقبره مستقیم خانوادگی نامید و بت هایی که میتوانیم آنها را مقبره خانوادگی بنامیم بت هایی هستند که در دوره روم و یونان ساخته شده اند.
سنگ های عمودی در گنجیابی و در هنر روم و یونان عنصری مهم میباشد رومیان و یونانیان بر روی این سنگ ها که به شکل ستونها، صخره ها، سنگ قبرها و … میباشد برخی از سمبل ها و اشکال را که مفاهیم مورد نظرشان را در خود جای میدادند حک کرده اند این کار بطور ماهرانه و با اصول زیبایی شناختی انجام شده و هیچ خط و نقطه ای بیجا قرار نگرفته است.
منظور از علائم دفینه سنگ های عمودی در گنجیابی چیست؟
- در هنر مجسمه تراشی هر نقطه از بدن محصول یک تفکر بوده و در هر عضوی از بدن مفهومی گنجانده شده است.
- تمام این سنگ هایی که همچو ستون از خاک به سمت آسمان نهاده شده اند در اسطوره های زیادی به عنوان موجودی که طالب احترام است بیان شده و همواره مقدس شمرده شده است.
- هر یک از این سنگها که به یک شکل حکاکی شده بر رویش نوشته شده و نقاشی شده اند گویی رابطه ای تنگاتنگ با روح داشته و بطور کلی یکی از اجزای غیرقابل اجتناب اماکن مقدس محسوب میشدند.
- سنگ های برافراشته با حالت عمود خود از خاک به آسمان از منظر دینی صعود و نزول و از دیدگاه فلسفی نیز هستی و نیستی را با تمام مفاهیم در سینه خود گنجانده است.
- زیرا این سنگ های افراشته که نماد تقدس محسوب میشوند تنها به عنوان سنگ موجودد در طبیعت نگریسته نمی شوند.
به همین ترتیب، سنگ همانگونه که از آسمان به زمین آمده به همانگونه نیز به سمت آسمان سربرافراشته است درست به همان شکلی که بنی آدم از خداوند آمده و به او نیز برمیگردد.
تحلیل و بررسی سنگهای عمودی از دیدگاه سایر باستان شناسان :
علاوه بر این سنگ هایی که در زمان فرود از آسمان در خاک فرو رفته اند مفهوم تولد را به همراه دارند باز از این منظر آنهایی که بطور مکعب برافراشته شده اند ماده و آنهایی که بصورت مخروط هستند نر را تمثیل میکنند.
انسانهای دوران باستان محراب های خود را از سنگ میساخته اند به اعتقاد آنها سنگ محراب جایی بود که خدا می ایستاد و منتظر شده عهد و پیمان ها را قبول میکرد بعدها همین اعتقاد به شکل مشابهی وارد مسیحیت نیز شده و در ساختمان کلیسا خود را بروز داده است سنگ قفل که در قبه های اصلی کلیسا دیده میشود سمبلی از حضرت عیسی است سنگ های زیرین دیگر هم که معمولا ۱۲ عدد میباشد نمادی از ۱۲ حواریون میباشد.
نماد پلنگ در گنج یابی در مقایسه با دیگر گربه سانان پاهایی کوتاه ، بدنی کشیده و جمجمه ای بزرگ دارد موفقیت بالای اینگونه در حیات وحش تا حدی به قابلیت های شگارگری فرصت طلبانه اش ، انطباق پذیری اش با زیستگاه های مختلف ، امکان دویدن با سرعت ۵۸ کیلومتر در ساعت ، توانایی بی نظیرش در بالا رفتن از درخت حتی در حالی که لاشه بزرگی را با خود حمل میکند و همچنین توانایی شناخته شده اش در حرکت پنهانی مربوط میشود.
معنی و مفهوم نماد پلنگ در گنج یابی و دفینه یابی :
- اگر شما در جایی سنگ نگاره و نماد پلنگ را مشاهده کردید که در دهان پلنگ طعمه بود و به حالت نشسته بود باید روبروی آن درختی کهنسال باشد که حتما باید دقیقا زیر درخت را حفاری کنید.
- ولی اگر نماد پلنگ در حال حرکت بود و به طعمه نگاه میکرد آنگاه شما باید زیر طعمه را حفاری کنید.
- و باز اگر نماد پلنگ طعمه را شکار کرده بود و این بار در حال حرکت به سمت جلو بود شما باید در روبروی آن دنبال غار مهر و موم شده بگردید.
- همچنین درختان خاصی را با پنجه علامت میگذارد اندازه قلمرو نماد پلنگ از فصلی به فصل دیگر و نیز با توجه به زیستگاه تغییر میکند.
- هنگام راه رفتن آنچنان به نرمی و بی سر و صدا حرکت میکند که هیچوقت صدای پایش شنیده نمیشود پلنگ قلمرو خود را مانند سایر اعضا خانواده گربه سانان با ادرار علامت گذاری میکند.
تجزیه و تحلیل نشان پلنگ در دفینه یابی :
پلنگ حیوانی درنده و خطرناک است همانطور که میدانید این حیوان بعد از شکار حیوان آن را یا به بالای درخت میکشاند تا از گزند حیوانات دیگر در امان باشد یا به درون مخفیگاه خود میبرد که مخفیگاه این حیوان در غارهای دور افتاده و پرت است. اغلب طعمه کشته شده ممکن است به سنگینی خود او باشد که آن را به بالای درخت میبرد و آن را روی شاخه ها جای میدهد در اینجا شکار دور از دسترس لاشه خوارانی مانند کفتارها و شغال ها حفظ میشود.
پس از یک وعده غذایی ، نماد پلنگ معمولا برای نوشیدن آب به کنار یک گودال میرود پلنگ های تنها ، گاهی برای انواع خاص غذا طعمه های ویژه ای را می پسندند امکان دارد که این به دلیل انسان خوار شدن بعضی از آنها باشد که وقتی یک بار گوشت انسان را چشیده اند به آن علاقمند شده باشند با این حال پلنگ های آدم خوار کاملا نادرند بابون ها ، انواع میمون ها ، گراز ، مرغان زمینی و انواع علف خواران از طعمه های پلنگ محسوب میشوند.
نماد سنگ کشیش در گنجیابی یکی از اشکالی میباشد که جستجو کنندگان گنج به وفور با آن برخورد میکنند به همین دلیل بعضی اوقات این گونه تصاویر به صورت حضرت عیسی با یک پدر مقدس تشبیه شده و تفاسیری با توجه به آن ابراز میشود.
نشان و نماد سنگ کشیش در گنجیابی و دفینه یابی :
- این نماد در صورتی است که کشیک فرد ریش دار در آن دوره به منزله فرد مقدس بوده برای مثال مجسمه های زیادی از جنس زئوس و یا اشکال برآمده آن در این شکل به حضرت عیسی و الهه مونث کنار آن به حضرت مریم تفسیر شده هست.
- در حرفه گنجیابی اگر به معنای واقعی به تصویر یک کشیش برخورد شود میبایست به احتمال زیاد در دست خود یک نماد صلیب نیز داشته باشد.
- نقش مرد ریش دار بعضا مربوط به یک راهزن نیز میشود در این صورت در دست وی به جای صلیب یک شیشه خواهد بود.
به خاطر اهمیت این موضوع وضعیت این شکل را در زیر شرح میدهیم :
- اگر فردی که احتمال میدهیم کشیش باشد شیشه ای را در دست دارد به طرف دهان خود برده ولی برده ولی به لبانش نچسبانده باشد به طور قطع در اینجا یک انبار زیر زمینی و یا ورودی تونل وجود دارد. در نزدیک ترین محل ممکن به دنبال آن بگردید.
- لکن در صورتی که شیشه به لبانش در تماس باشد باز هم انبار و یا تونل مورد نظر درست در زیر محل استقرار تصویر و یا در فاضله ۳-۷ قدمی جهت نگاه فرد خواهد بود.
- تصویر شیشه در دوره های نزدیک چه از طرف راهزنان و چه از طرف اقلیت ها همیشه به مفهوم تونل، انبار زیر زمینی و یا دهلیز (راهرو) استفاده میشده است.
بخشهای مختلف دخمه در گنج یابی به چه صورت است؟
در زمان های گذشته پس از آن که مرده را به درون دخمه میگذاشتند پرندگان لاشخور در مدت کوتاهی که از یکی دو ساعت بیشتر نمیشود همه گوشت بدن مرده را میخوردند و استخوان ها را باقی می گذارند پس از که گوشت مرده خورده میشد ماموران دخمه استخوان های خشک شده را در چاهی که در وسط دخمه قرار دارد میریختند و روی آن آهک ، گوگرد یا تیزاب میریختند تا استخوانها بسوزد و خاکستر شود و به وسیله آب باران به چهار چاهی که در چهار طرف چاه اصلی وجود دارد برود.
بخشهای مختلف دخمه در گنج یابی و دفینه یابی :
- چاه دخمه
- درب سنگی یا آهنی دادگاه
- کتیبه دخمه
- حلقه مردگان مرد
- مردگان زن
- مردگان کوک
- استودان (استخوان دان) یا سراده
طرز تشکیل شدن دخمه به چه صورت میباشد؟
بدنه چاه اصلی با سنگ و سیمان پوشیده میشد و تا وقتی که استخوانها در آنجا بود به وسیله آهک و گوگرد متلاشی و پاک نمیشد تا میکروب به خارج سرایت نکند بعد از آن که استخوانها خاکستر و ضدعفونی میشد به وسیله آب باران شسته میشد و به چاه هایی که ته آنها از شن پوشیده شده بود میرفت و در حالی که در وسط راه از چند دستگاه صافی و پاک کننده نیز رد میشد و به زمین فرو میرفت.
جوغن هفت تایی در گنجیابی نماد قبر خانوادگی میباشد و یا باید روبروی آن کله قندی باشد و یا تپه ماهوری و حتی در اکثر مواقع دیده شده که لا به لای صخره ها دربی پلمپ شده باز شده و در ته غار در قسمت کفه راهی به صورت چاه وجود دارد و درون چاه قسمت انتهایی آن راهرویی وجود دارد که به درب دخمه منتهی میشود که اجساد همراه با وسایلشان در آنجا آرامیده اند معمولا کاسه ها از بزرگ به کوچک هستند.
جوغن هفت تایی در گنجیابی که بر روی سنگ حکاکی شده نشانه چیست؟
معنی جوغن در زبان آریاییان به معنی کاسه میباشد در بعضی متون نیز از جوغن میتوان معنی هاون را برداشت نمود در هر صورت مفهومی که منتقل میکند فضایی دایره شکل است که پیرامون و اطرافش به وسیله سنگ ، فلز ، سفال و هر چیز دیگری پوشیده باشد تعبیر کاسه برای کلمه جوغن بسیار مناسب است در حال حاضر به سنگ نگاره های مثلثی شکل و مربع و مستطیل و … نیز جوغن اطلاق میشود.
چند مکان تاریخی و روستا در کشورمان داریم که نامی برگرفته از جوغن دارند مثلا :
- چغان تپه کردستان
- تپه چوغان لو در آذربایجان و ….
از انواع نشانه ها که به تعداد زیادی در اراضی و مناطق مختلف کشور با آنها روبرو میشویم جوغنها بوده که در زمینه گنج یابی یکی از موارد بحث برانگیز به شمار میروند باید متذکر شوم که بطور کلی، تمامی حکاکی های هندسی گود بر روی سنگها و صخره ها را جوغان یا جوغن میگوییم و البته در مناطق مختلف کشور با نامها و اسامی مختلفی از آن یاد میشود از جمله :
- کاسه سنگ
- پیاله
- فنجان
- گوَن
- جَوَن
- چوگان
- تَلم
- جوقن و …
ضمنا توجه داشته باشید که جوغنها فقط شامل حکاکی های گود گرد نبوده و تمامی اشکال هندسی را نیز در بر میگیرد مانند :
- حکاکی های گرد و بیضی شکل (کروی)
- مربع و مستطیل شکل (مکعبی)
- مثلثی و هرمی شکل و مخروطی
در اکثر نقاط ایران و حتی جهان! حکاکی های فوق را میتوانید پیدا نمایید که مشابه موارد یاد شده فوق بوده و بسیاری از آنها نشانه ای برای قبرها و مقبره ها میباشند ولی تمام آنها الزاما نشانه قبر نبوده و نیست!















