اسرار کاوش

جای دقیق دفینه ها در قلعه ها

هر روزه دوستان زیادی تصاویر قلعه ها را برای بنده ارسال می کنند و بدنبال دفینه آن هستند و گمان می کنند که هر قلعه دارای دفینه می باشد و زیر هر دیوار باستانی باید گنجی نهفته باشد .لازم به ذکره که گرفتن دفینه قلعه ها سخت و مشکل می باشد چرا که قلعه ها دارای استحکامات و پیچیدگی های خاص خود بودند و معماری قلعه ها بسیار پیچیده است و هر کسی از این معماری قلعه ها اطلاع ندارد .برای دسترسی به قلعه ها و دفینه احتمالی آنها باید از تقسیم بندی انواع قلعه ها و معماری آنها مطلع بود. در مورد دفینه قلعه ها باید بگویم که دفینه بسیاری از قلعه ها در ایران و کشورهای دیگر بعد از فتح آن قلعه ها یا زمان ترک آن ها تخلیه تاریخی شده است.

با توجه به تقسیم بندی قلعه های ایران به دو نوع جلگه ای و کوهستانی،مصالح ساختمانی آنها نیز متفاوت است.طرح اصلی قلعه های جلگه ای مربع و یا مربع مستطیل است که در چهار گوشه آن برج های مدور برای دفاع ساخته شده اند،مصالح این قلعه ها خشت و گل است و به ندرت از آجر و گچ استفاده شده است.

بارو (دیوار ضخیم) این قلعه ها چینه (دیوارهای گلی که آن را بند بند می سازند) است یا با خشت های قطور ساخته شده است،برای استحکام آن قطر و ضخامت بعضی از بارو ها به چهار متر هم می رسید.اطراف بعضی از این قلعه ها خندق حفر می کردن و برای رسیدن به قلعه از پل های متحرک بهره می گرفتند.
بعضی از قلعه های جلگه ای و کوهستانی به دلیل امنیت آن ها محل سکونت کشاورزان و روستاییان شد که با گذراندن خیابانی معمولا شمالی و جنوبی و تامین آب آشامیدنی خانه های روستایی در دو طرف خیابان ساخته می شد.

از این قلعه ها می توان به ،قلعه هنجن در سر راه نطنز به ابیانه است اشاره کرد که تا این اواخر محل سکونت بوده است.این قلعه دارای برج و باروی ضخیم بسیار بزرگ بوده است.داخل قلعه کوچه های پر پیچ و خمی داشته است که همه آن ها به گذر اصلی قلعه که به در قلعه منتهی می شود راه دارند.

خانه ها دو طبقه هستند و از طبقه زیرین برای نگهداری دام و یا انبار مواد غذایی و آشپزخانه استفاده می کردند و اتاق های نشیمن در طبقه دوم قرار داشته اند.از قلعه های مشهور ایران ، قلعه فلک الافلاک در شهر خرم آباد است.این قلعه با وسعت زیاد یکی از قلعه های معروف ایران است که هم اکنون تبدیل به موزه شهر خرم آباد شده است.

مصالح دژهای کوهستانی را معمولا از سنگ های بدون تراش نظیر سنگهای کوه یا رودخانه همراه با گچ غربال شده فراهم می کردند.در زیردست دژهای کوهستانی پرتگاه های عمیقی تعبیه شده است.درقسمت انتهایی برج ها و بعضی مواقع،باروها،کنگره هایی ست که مخصوص کمانداران بوده است تا بتوانند از شکاف کنگره ها دشمن را هدف قرار دهند.در بعضی از دژها و قلعه ها،مانند الموت قزوین،پایین دژ محل سکونت روستاییان بوده است.

روش پیدا کردن تونل اصلی تومولوس در گنج یابی

در طول حفاری بخصوص حفاری تپه ها و تومولوس ها ما به مسیر های انحرافی ،تونل و یا دالان هایی زیادی می رسیم که کار تصمیم گیری در آن مکان ها بسیار سخت و خطرناک می باشد چرا که نمیدانیم کدام مسیر اصلی و کدام مسیر تله هست. برای تصمیم گیری درست برای ادامه راه باید از اصول باستان شناسی  و معماری تپه های باستانی یا معماری تومولوس اطلاعات کامل داشته باشید.

دالانها در دفینه یابی دوستان بیشتر در قسمت های جنوبی و خشک کشور از دالان استفاده میشده و در شمال و قسمتهای مرطوب کشور کمتر دیده میشه به دلیل رطوبت و اینکه احتمال جمع شدن اب در گذر زمان بیشتر اتاقک با ساروج های ضخیم استفاده میشده و کاربرد اتاقک بیشتر هست.

تله هایی که در دالانها به کار رفته میشه بیشتر در کف راهرو طراحی میشده و رانش و نشست کف راهرو دیده شده. اصولا در دفینه هایی که دالان براشون ایجاد میشده صدرصد دو یا چند راهرو برای گمراهی کاوشگر ایجاد میشده که در انتها درب به شکل پلمپ البته کاذب برای گمراهی شخص ایجاد میکردن .

برای گمراه نشدن فقط کافیه به دیوارهی دالان دقت کنید و نشانهای وجود تله و درستی مسیرو با کوچکترین نشانها تشخیص بدید . وجود لباس و ماسک برای کارهای دارای دالان الزامیست و سعی کنید درکنار کارشناس مخصوص کار را پیگیر بشید در اطراف قلعه ها و کاروانسراها وقتی به این سیستم کاری برخورد کردید اگر در رویه دیواره و ورودی عکس برجسته شتر دیده نشد اون منطقه ربطی به دفینه نداره و کارایی متفاوت با این موضوع داشته پس قبل از وارد شدن مسیر کاملا بررسی بشه.

روش های پنهان کردن دفینه ها در ایران

سیستم دفینه گذاری در نقاط مختلف کشور طبق شرایط محیط دارای تفاوت از نظر ساختار بنا جاسازی اموال هستند.. به طور مثال دفینه در شمال کشور و در عمق جنگلها دو سال بعد از ساخت نماد کاملا زیر پوشش گیاه و خزها پنهان و از دید خارج میشوند و این یعنی شما در جنگلهای که دارای پوشش شدید گیاهی و درختی هستند نباید دنبال نماد باشید مخصوصا جنگلهای بدون شیب و سطح صاف چون در سطح صاف نفوذ باران در عمق بسیار تاثیر گذار است پس از عقل بدور است
دفینه نقاط مختلف کشور از جمله شهرهای شمالی
در شهرهای مرطوب شمالی اموال و نمادها بیشتر در قسمتی قرار میگیرند درارتفاع که پوشش گیاهی بدلیل رطوبت کمتر ضعیفتر میشوند و اگر دیده باشید در کوهای شمال کشور هر چقدر ارتفاع بیشتر میشود پوشش گیاهی ضعیفتر و زمین خشکتر و همینطور فضای دید عالیتر است حالا با این عوامل بهترین نقطه بین مرز پوشش گیاهی و خشکی در ارتفاع است.
و اینکه وجود شاخص در ارتفاعات اهمیت بسیار دارد مثل صخره ای به شکل خاص کوهی نامدار و یا چشمه های نامدار و خرافاتی که ریش سفیدان گاهی درموردشون صحبتهایی دارند و البته بسیاریشون بدون سندیت هستند ولی باید دانست تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها
یکی از موارد مهم در ارتفاعات شمال کشور وجود تنگهای عظیم در ارتفاعات هست که از انتهای کوه به دریا ختم میشوند و باید دانست که نقطه پلمپها و غارها و دالانها در شی همین تنگها ایجاد میشده و خارج از این دنبال پلمپ و غارهای مسدود نباشید و نماد عقاب بسیار دراین موارد ایجاد میشده که از اونور دره و تنگه به نقطه پلمپ خیره شده و درب مقبره های بسیار ارزشمند تمام این موارد رو باید در این تنگها و درها یافت.

بسیاری از کاربران روزانه از بنده در مورد دفینه قلعه ها می پرسند و همه اذعان دارند که در فلان منطقه قلعه ای پیدا کردند آیا دارای دفینه است یا خیر .در جواب باید بگویم که دفینه با یک شی باستانی فرق دارد و وجود یک دیوار قدیمی یا یک بنای قدیمی یا حتی قلعه قدیمی دلیل بر وجود دفینه در یک محل نیست .ممکنه بعد از کلی کاوش در آن محل به یک شی باستانی برسید ولی شاید به دفینه ای نرسید .

در گذشته از قلعه ها به چند صورت به عنوان محل دفینه استفاده می کردند .اول نشانه قرار دادن مکان فیزیکی قلعه برای محل دفینه به عنوان مثال در سمت غروب آفتاب فلان قلعه تلی دارد که … که این دفینه ها بعد ها بعد از تخریب فلعه ها یا زمان وجود قلعه ها به عنوان نشانه قرار می گرفت. و یا اینکه داخل قلعه ها در طبقات زیرین دفینه اصلی قلعه وجود دارد .در هر صورت دفینه قلعه ها موارد دیگری نیز دارد :

۱- چاه : در گذشته یک سری از این بارها را در چاه پنهان میکردند به این روش که در زیر چاه مسیری را حفر میکردند و بعد از آن فضایی را در زیر زمین به صورت اتاقک درست می کردند که در مسیر راه تله میکانیکی کار می گذاشتند , دفینه را در اتاق جاسازی میکردند و در اتاقک را با سنگی گرد مهرو موم میکردند و درب راه ورودی را که کف چاه می شد را با ساروج مسدود میکردند و برای علامت گذاری زنجیری را داخل چاه آویزان میکردند .

۲- حوض : معمولا در قلعه ها حوضی را درست میکردند که از جنس ساروج بود و برای اینکه کسی به آن شک نکند در داخل آن آب ریخته و ماهی پرورش می دادند . عمق موجود در این حوض ها بین ۳ الی ۴ متر است . بار موجود در زیر این حوض ها معمولا مجسمه تندیس حیوانات است که از طلا و نقره ساخته شده است .

۳- تل ها : این تل ها معمولا در بیرون از قلعه در شیبی به سمت دره قرار دارند متراژ کار در این تل ها زیاد است و عمق موجود در زیر این تل ها حتی به ۳۰ متر هم می رسد البته اگر بخواهید از خود تل شروع به کار کنید.

در اکثر موارد در کنار مقبره ها با هیکل و تندیس های عجیبی مواجهه می شویم که ترکیبی از انسان و حیوانات و پرندگان هستند که برای ما مخوف می باشند . جای بسی تعجب برای ما چرا که ترکیب این انسان و حیوان وجود خارجی ندارد .اما اگر به تاریخ برگردیم می بینیم که این پیکره ها ریشه در اعتقادات مذهبی و تاریخی آن زمان دارد.

درمورد مقبره ها و نمادهای نگهبان مورد جالب نکته اعتقادی کار هست که بعداز برپایی مقبره نمادی رو به عنوان نگهبان جایگاه درکنار کار ایجاد میکردند که اعتقاد بر این بوده که با دادن انرژی به نماد میتونه از جایگاه و موقعیت کار نگهبانی کنه

و درگذشته اگر اشخاص متوجه چنین بنایی و موقعیتی میشدند از دستبرد زدن به جایگاه خودداری میکردند چون احتمال ایجاد خطر رو در موقع کار میدادند که نگهبان جلوگیری از کارشون میکرده

نمادهای نگهبان را چگونه تشخیص دهیم؟

شاید خرافات بوده و کارایی نداشتند ولی چون این یک باور مذهبی و اعتقادی بوده پس این باور باعث میشده که واقعا وجود نگهبان و موانع خیالی رو احساس میکردند درست مثل اشخاصی که درحال حاضر اعتقاد زیادی به وجود طلسمات دارند و بیشتر این باور وجود این موارد هست که به این موارد ریشه و واقعیت میبخشه…

مثلا در دم ورودی تل سنگی و ریزشی ایجاد میکردند و به خیال خود فکر میکردند که با وارد شدن در این ورودی نماد نگهبان وارد عمل میشود و باعث ریختن سنگ و باعث مرگ میشده که اینها همون تل هایی هستند که با کاهش و افزایش وزن عمل میکردند

مثلا با گام گذاشتن باعث افزایش وزن دراون نقطه و دوباره با برداشتن گام کاهش وزن ایجاد میشده و این تکرار وتحریک فضا باعث عملکرد تل ها میشده که اشخاص اینرو پای قدرت نگهبان مال و دفینه میگذاشتن…

دوستان تمام سیستم بر محاسبات علمی و ریاضی پایگذاری شده و دانستن این جمع و تفریق ها یعنی موفقیت در کار

بسیاری از کاربران پلمپ هایی را داخل سنگ باز می کنند که فقط استخوان وجود دارد و همیشه این احتمال را به وجود می آورد که دفینه آن در مکان دیگری در داخل همان مکان وجود دارد اما واقعیت این است که ما دو نوع پلمپ صخره ای داریم که یکی گوردخمه هستند و یکی دخمه یا استودان که این دو باهم فرق دارند که باید بدانیم .

گورْدَخمه نوعی معماری صخره ای می باشد و فضایی است که در صخره‌ها، کوه‌ها و یا تپه‌ها برای خاکسپاری متوفیان ساخته می‌شده‌است. لازم به توجه است که گوردخمه با دخمه تفاوت دارد. دخمه یا برج خاموشی مکانی است که بر فراز بلندی ایجاد می شد و متوفی در آنجا قرار داده می شد تا توسط حیوانات و پرندگان متلاشی شود. همچنین گوردخمه در زبان عامیانه گاه به طور هم معنی و مترادف با استودان نیز به کار گرفته می شود در حالیکه این دو از لحاظ ساختاری با هم تفاوت دارند. کلمه استودان که از ترکیب واژه های “استو” به معنی استخوان و “دان” به معنی جایگاه تشکیل شده و محل نگهداری استخوان متوفیان بوده است.

استودان ها در مقایسه با گوردخمه ها دارای ظاهر بسیار ساده تری بوده و ابعاد کوچکتری نیز دارند و در واقع حفره هایی هستند که برای نگهداری استخوان متفویان در داخل صخره ها ایجاد می شدند. در مقابل گور دخمه ها در اصل آرامگاه هایی بودند که در دل کوه و صخره کنده می شدند و شکل اتاقی دارند که یک یا چند قبر در داخل آنها تعبیه می شد. این فضاهای اتاقی شکل گاه جای کافی برای نشستن، قرار دادن اشیاء و برگزاری مراسم داشته اند. گور دخمه های متعددی از دوره های مختلف در ایران یافت شده اند.

البته نمی توان آنها را به شخص خاصی منسوب نمود و در مورد قدمت آنها نیز اتفاق نظر وجود ندارد و نظرات متعددی در مورد سن آنها ارائه شده است. در حالت کلی گوردخمه های ایران را می توان از لحاظ قدمت به سه دسته کلی گوردخمه های دوره مادها، دوره هخامنشیان و دوره پس از هخامنشیان دسته بندی نمود .

گوردخمه‌های زیادی از دوران پیش از ماد، در مناطق تحت نفوذ اورارتو (اطراف دریاچه وان در ترکیه امروزی) یافت شده‌است. به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که گوردخمه‌ها بیش از آنکه ریشه و منشاء آشوری و مادی داشته باشند، به هنر معماری اورارتوها مرتبط هستند.

شناخت ساختار دفینه ها اولین قدم در گنج یابی

دفینه یابی هم مثل هر کار فنی دیگر نیاز به مهندسی دارد تا به هدف دست پیدا کنیم چرا که برای دفینه گذاری هزینه ها شده و یا به قول یکی از اساتید صدها شکم دریده شده تا مالی جمع شود و برای مخفی سازی این مال سکه ها خرج شده تا کسی نتواند به راحتی به آن برسد .بنابراین برای رسیدن به دفینه باید شناخت کافی و کاملی از نوع دفینه و محل آن و … داشت.

می توان به جرات گفت هیچ دفینه ایی یافت نمی شود مگر اینكه كاملاً رمز گشایی شده باشد . آثار و علایم بسیار زیبا و غیر قابل انكار در همه جای ایران قابل مشاهده است كه همگی دلالت بر وجود دفینه در آن محل دارند و افراد زیادی نیز بعنوان كارشناس از راه دور یا دستگاه زن در محل سعی در هدایت مردم در این مناطق دارند و مرتباً با گمانه زنی دستور تخریب این اثار و حفاری در زیر یا اطراف انها را میدهند و گاهاً حفاران به علایم مهمی در زیر خاك برمیخورند كه شامل سفال و استخوان و اهك و ذغال و سنگ چین و ماسه بادی و غیره است بنابراین با جدیت و خوشحالی بكار خود ادامه میدهند ولی پس از مدتی به خاك بكر میخورند و آنگاه در زیر زمین سرگردان می شوند و با حفاری تونل های متعدد و با صرف هزینه مالی سنگین خطرات متعدد را بجان میخرند.

دلیل این مسئله آنست كه آنها به ساختار و ساختمان داخلی دفینه اشنایی ندارند و قبل از رمز گشایی مبادرت به حفاری نموده اند . همیشه بیشترین و فاحش ترین علایم كه ذكر شد در هواكش دفینه بدست می اید و هواكش ها تقریباً در بیشتر موارد بجز چند مورد استثناء ، در زیر علایم سطحی قرار دارند. تقریباً همه دستگاه ها در محل هواكش دچار خطا می شوند و بهترین اپراتورها فقط می توانند هواكش را بیابند. البته صحیح است كه هواكش نهایتاً به محل دفینه میرسد ولی ساختار پیچیده و پلكانی آن و وجود مقدار زیاد ماسه و اهك و گازهای خطرناك و تله های فیزیكی تعبیه شده انرا به تله مرگ بدل می نماید.

لازم به ذکر است  كه دفینه هایی كه دارای علایم و آثار فاحش در روی تپه ها و ارتفاعات هستند حاصل كار هزاران انسان در دوران باستان هستند و دارای تاسیسات مفصل مانند محوطه سازی و زیر سازی و زهكش و هواكش و دیوارچینی و سیستم ابرسانی می باشند كه موجب شده است با وجود علایم سطحی واضح در طول صدها و هزاران سال محفوظ بمانند . خواهشمندم این اثار زیبا را كه جزئی از تاریخ و فرهنگ ماست بخاطر خودخواهی و طمع ورزی خود تخریب نكنید و به نسل های بعدی هم اجازه مشاهده و لذت برد تماشای آنها را بدهیم.

چرا در زمان تدفین از جواهرات استفاده می کردند؟

در بسیاری از حفاری های قبر در ایران که با اسکلت همراه هست استفاده از اشیای زینتی و جواهرات دیده می شود که در بدن شخص متوفی قرار دارد و حتی زینت آلاتی دیده می شود که فقط در آن زمان رایج بوده و در دوره های دیگر هم دیده نشده است. اگر خوب بررسی کنیم متوجه مطلبی خواهیم شد که خیلی از این جواهرات در زمان حیاتشان استفاده نمی شده و فقط بعد از مرگ داخل قبر قرار داده شده است که این مطلب جای بسی تامل دارد .

استفاده از زیورآلات در تدفین به همراه متوفی مخصوصا زیورآلات مفرغی در دوره های بعدتر که بسیار زمخت و سنگین بدون ظرافت است که شخصا بعید میدانم در زندگی روزمره از آنها استفاده میشده است و فقط در مراسم تدفین به همراه متوفی خاکسپاری میکردند

جنبه های دیگری نیز میتوان متصور بود مانند کاربرد جادو و دور کردن ارواح و نیروهای اهریمنی وجود این باورها قطعا در بین مردمان هزاره های گذشته بوده است
نکته مهمتر در چرایی استفاده از این پیکره های خدابانو است که نزدیک شدن به این چرایی میتونه کمک بیشتری به دلیل استفاده از زیورها برای این پیکره ها و استفاده انسانها از این زیورها بکنه به گمانم قرار دادن زیورها بر روی سر به خاطر اهمیت سر در پیکر انسان و خدایان میتونه باشه

البته این اهمیت که خیلی بعد تر از دوره های مد نظر ما بود و قطعا کارکرد زیورها در دوره های بعد از پیش از تاریخ تغییر کرده و در دوره های تاریخی میتونسته متفاوت بوده باشه .اینکه بخواهیم وارد جزئیات اشکال زیورآلات و محلهای قرارگیری آنها و تفاوت در تمدنها و تغییر در ساختار آنها باشیم نیاز به اطلاعات بسیار دقیق تری از ساختار اعتفادی جوامع هست اینکه چگونه می اندیشیده اند و این باورها به چه علت دستخوش تغییر و تکامل شدند و اینکه چه عواملی باعث تغییر در جزئیات این باورها در بین تمدنهای هم عصر شده. اطلاعات و داده های باستان شناسی بسیار محدودی در این خصوص وجود داره و به گمان ما برای درک بهتر این موضوع باید مناسبتهای اجتماعی بین جوامع مورد بررسی و مطالعه دقیقتر قرار بگیره

اعتقادات دینی و مذهبی اصلی ترین عامل استفاده از این جواهرات و آلات می باشد که در دوران ایران باستان در مقبره ها و قبرها استفاده می شده است.

ارزش هر شی باستانی بر قدمت آن است و کارشناسان و باستان شناسان عمر اشیای عتیقه را از تست کربن ظاهر آن تشخیص می دهند به همین دلیل از تمیز کردن پاتین روی آن خود داری کنید .چون سکه می تواند اطلاع بسیاری پیرامون محل حفاری در اختیار بگذارد  به همین دلیل سعی کنید بر وسوسه ی تمیز کردن چنین اشیائی در محل حفاری غلبه نمایید . تمیز کردن غیر اصولی سکه به خصوص به وسیله افراد غیر متخصص خسارات غیر قابل جبرانی بر جزئیات این نوع آثار مهم وارد می آورد . غالبا سطح صاف و تمیز سکه ها لایه نازکی است که بر روی قشری از موارد فاسد شده برنزی قرار گرفته است به همین دلیل نیز با اندک فشاری می تواند به اسانی از بین برود با استفاده از برس نرم و الکل یا استون می توان سطح سکه ای را که نسبتا در شرایط مطلوبی قرار دارد پاک نمود . دقت کنید تا بر اثر مرمت اولیه شما سطح سکه مخدوش نشود .

در برداشتن مواد فاسد شده روی سکه تعجیل نکنید زیرا ممکن است برخی از جزئیات سطح اصلی سکه در میان همین مواد فاسد شده قرار گرفته باشد سکه های نقره ای را نیز مادامی نتوانید سطح سالم ، شفاف و نقره فام آن را به وضوح رویت کنید هرگز پاک ننمایید . در یک چنین صورتی هم با احتیاط هر چه تمام تر خاک و یا موارد اضافه سکه را با برس نرم و الکل پاک کنید . بعد از این مرحله سکه های نقره ای را می توان همچون سایر اثار ساخته شده از نقره مرمت کرد . سکه های طلایی نیز بایستی چون سایر اشیاء طلایی پاک و مرمت گردید .

حس پرستش در انسان وجود دارد و همه انسان ها ذاتا به یک خالق هستی اعتقاد دارند و همیشه تاریخ مکانی را جهت خلوت کردن و نیایش داشتند .سنگ محراب ، منطقه عبادت است ، سنگ محراب در دوران باستان بخاطر اعتقادات اساطیری ، انسانها در روزهای مشخصی از سال بخاطر شانس و سنگ محراب خوشبختی به خدایان خود دعا می کردند،سنگ محراب محل عبادتی برای تقدیم قربان به خدایان بوده است
به دفینه و قبرهای دوران باستان هیچ گونه ارتباطی ندارد
باید از تخریب آن به شدت اجتناب کنید
مفهوم نشانه سنگ محراب در دفینه یابی نشانه منطقه عبادت است.
در دوران باستان به دلیل اعتقادات اساطیری، انسان ها در روزهای مشخصی از سال برای شانس و خوشبختی به خدایان خود دعا می کردند.
بنابراین این نشان، در واقع محلی برای عبادت و تقدیم کردن قربانی به خدایان بوده است و لذا هیچ ارتباطی با دفینه و قبرهای دوران باستان ندارد.
از تخریب این نماد به شدت اجتناب نمایید.