اسرار کاوش

ادب اول مرید را رعایت ادب از اهم مهمات است زیرا گفته اند : ألطَّرِیقُ کُلُّها ادَبٌ( طریقت تمامش ادب است ) و حضرت مجدد الف ثانی ، امام ربانی قدس سره درمکتوبات خود فرموده ، طریق ما سراسر ادب است و هیچ بی ادب به خدا نرسد .شیخ مثنوی علیه الرحمه فرمود :از خدا جوییم توفیق ادب بی ادب محروم ماند از لطف رب و جلب دلها باز ادب است ، هرگاه در صحبت شیخ ، مرید مودب باشد در دل شیخ به محبت قرار گیرد و به قدر ادب منظور نظر الهی گردد انشاءالله .ادب دوم : مرید باید بر ظاهر اوامر شیخ لِمَ نگوید ( یعنی اینکه اگر شیخ مرشد در طیطریق و سلوک به مریدش امری را فرمود بر مرید واجب است که از در انکار بر نیامده  و از علت آن نپرسد و به انجام آن مبادرت ورزد چرا که اولیای مرشد همواره مصلحت مرید را میبینند همچنان که شیخ حافظ میفرماید : به می سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید / که سالک بی خبر نبود ز راه و رسم منزلها ) زیرا بزرگی فرموده :مَن قالَ لِشَیخِهِ لِمَ لا یفلح أبَدَا ( کسی که به شیخش چرا بگوید رستگار نمیشود ) بلکه در امتثال امر شیخ خود ، مبادرت نماید ، خواه معنی داند خواه نداند .ادب سوم : مرید باید در هیچ امری از امور شیخ ، خیانت نکند و در احترام شیخ کوشیدن از لوازم داند .ادب چهارم : مرید را باید که هیچ بایست و خواست نباشد بلکه بر مراد پیر قائم باشد ،
بایستِ خود ( خواستهای درونی ) را در بایست پیر گم کند . شاعر میفرماید : ترک کام خود بگیرد از برای کام پیر ...ادب پنجم : مرید در حضور شیخ با هیچکس معانقه و مصافحه و مکالمه و مناظره نکند بلکه چشم خوابانیده نه از وجه فضولی ( چشم به زیر اندازد اما نه برای تجسس ) .ادب ششم : سلب اختیار است ، باید مرید در هیچ امری دنیوی و اخروی و کلی و جزئی بی اجازت شیخ شروع نکند ، حتی نخورد و نبرد و نیاشامد و نیاید و نرود و نخسبد و نخیزد و نگیرد و ندهد الا به اجازت شیخ نباشد .ادب هفتم : مرید باید از مکروهِ شیخ ( یعنی آنچه که شیخ نمی پسندد ) خود را نگاه دارد به أقصی وجوهی ( کمترین شیوه ها ) هرچه معلوم کند که مکروه شیخ است از او مُحترز باشد ( دوری گزیند ) و اعتماد بر حُسن خُلق و کمال حلم شیخ نکند .ادب هشتم : مرید باید که در مجموع امور منتظر و مترصد ( یعنی منتظر فرصت نشستن )بود که بر لفظ مبارک شیخ چه میگذرد و زبان شیخ را چون شجره ی موسی علیه السلام داند ( یعنی همچنانکه کلام حق از درختی بر حضرت موسی آشکار شد ممکن است کلام حق از زبان پیر بر مرید عرضه شود ) و به یقین داند که در جویبار بی ینطقُ و بی یَسمَعُ و بی یُبصر ( به وسیله من سخن میگوید و به وسیله من میبیند و میشنود ...حدیث قدسی ) سیراب شده و شیخ را به مشابهِ بحر مواج ( دریای پر از امواج ) داندکه مملو از دُرّ علوم و جوهرِ معرفت است ،
به هر وقت از عنایت ازلی در تموّج می آید والسلام علی من اتبع الهدی .آداب مریدی . از فرمایشات حضرت شیخ عبدالقادر گیلانی ...شایسته است که وقتی اراده می کند که به وسیله شیخ خود را تادیب کند ُ آن را با  ایمان و باور و اعتقاد قبول کند و بپذیرد که در دنیا عملی برتر از آن نیست تا اینکه به وسیله شیخ منتفع شود و خداوند او را قبول کند .اسرار شیخ را که در حال خدمت متوجه شده محفوظ بدارد زیرا به درستیکه صدق وراستی بین او و خدایش در عقد ارادت او وشیخش قرار دارد و در محافظت آن
 بکوشد تا وقتی که شیخ آن را فاش سازد که این برای مرید بهتر است از مخالفت با شیخ جدا پرهیز کند . زیرا که مخالفت با شیخ مانند سم مهلکی است که فقط می کشد . پس به هیچ وجه نه به صراحت و نه به کنایه با شیخ مخالفت نکند
 و تلاش کند هیچ چیزش را از شیخ اعم از اسرار و احوال پنهان نکند و هیچ کس غیر شیخش را نیز از آن مطلع نکند مگر به امر شیخ و شایسته نیست توبه اش را بشکند و ارادتش را فسخ کند زیرا از بدترین و بزرگترین گناهان در طریقت ُ فسخ بیعت است و بر مرید واجب است که ملازمت کند به به انجام اوامر شیخ که برای تادیب او صادر نموده است . و اگر کوتاهی از او در انجام تکالیفش سر زد واجب است که آن را به شیخ بگوید و از او بخواهد برای توفیق و تلاش و رستگاریش همت به او بدهد و...شیخ ابن انبوجه تیشتی میگوید : مرید باید در شریعت پیامبرخود صلی الله تعالی علیه و سلم نیک بیاندیشد . پس اگر مرتبه و مقام پیامبر خود صلی الله تعالی علیه وسلم را با مرتبه پیامبران و رسولان دیگر در محبت و تعظیم و استمدا د و دل از دیگران بریدن بخاطر  او و قانونگذاری (شریعت ) یکی بداند ، این نشانگر اینست که کافر خواهد مرد . مگر اینکه محبت الهی شامل او شده و عنایت ربانی او را دستگیری کند . حال اگر این را دانستی ، پس مرید باید با شیخ خود همچون پیامبرخود در تعظیم و بزرگداشت و محبت و استمداد و دل کندن از همه چیز ، بخاطر او باشد و هیچکس را با او در این امور همسان ندیده و کسی را با او شریک نسازد .و از دیگر آدابی که برای مرید در ارتباط با شیخش وجود دارد آنستکه، از شیخ سئوال  نکند و همواره ساکت باشد و برای کسی و با کسی سخن نگوید . مگر اینکه شیخ با او سخن گفته و او جواب فقط ایشان را بدهد . و بخاطرهمتائی شیخ با پیامبری عمل