اسرار کاوش

به تمام سنگ‌هایی که بعد از تشکیل فضای غار بر اثر چکیدن آب‌های فرو رُو به‌وجود می‌آید غارسنگ (speleothem)، غارنَهِشته یا سازندهای غار می‌گویند. زمانی که آب از شکاف‌ها به درون غارها می‌رسد برخی ترکیبات حاضر در دیواره‌های غار نظیر کلسیت، آراگونیت، یا گچ در این آب حل می‌شود. هنگامی که این محلول به محوطه‌های پر از هوای غارها می‌رسد دی‌اکسید کربن آب تخلیه می‌شود و این امر باعث تبخیر ترکیبات یادشده از آب می‌شود. با گذر زمان، که ممکن است ده‌ها هزار سال به‌درازا بکشد، رسوب کردن آرام آرام این مواد تبخیری بر روی سطوح غار تشکیل غارسنگ‌ها را می‌دهد. سرعت تشکیل غارسنگ‌ها بستگی به میزان دی‌اکسید کربن موجود در محلول، دما، و دیگر عوامل دارد.

غارسنگ‌ها معمولاً در غارهای سنگ آهکی و غارهای تشکیل‌شده از صخره‌های دولومیتی (انحلال‌پذیر) پدید می‌آیند. غاری که در آن رطوبت وجود دارد و غارسنگ‌ها در آن رشد می‌کنند غار زنده یا غار فعال و غاری که در آن رطوبت وجود ندارد و غارسنگ‌ها در آن رشد نمی‌کنند غار مرده یا غار خشک نامیده می‌شود. بررسی غارسنگ‌ها می‌تواند در خصوص تعیین آب و هوای گذشته کمک کند.

وقتی که آب وارد لایه‌های زمین می‌شود، ممکن است در حین حل کردن آهک به رگه‌هایی از فلزات و مواد معدنی دیگر برخورد کند و مقداری از آنها را حل کرده و با خود به فضای درون غارها ببرد و در زمان شکل گرفتن تشکیلات آهکی این رنگ در آن تأثیر بگذارد. رنگ سفید شیری که در مواقعی به زردی می‌زند رنگ خالص تشکیلات آهکی است؛ و دیگر رنگها در نتیجه املاح موجود در کربنات کلسیم است. البته مواقعی هم پیش می‌آید یک بخشی از تزئینات آهکی به چند رنگ دیده می‌شوند که این عوامل بودن چند نوع مواد مختلف را در درون لایه‌های زمین نشان می‌دهد. این مواد و املاح باعث ایجاد رنگ‌های زیر می‌شوند:

گوگرد: زرد

آهن: سیاه

مس: سبز زنگاری

گل رس: قرمز

زغال‌سنگ: سیاه

جیوه: نارنجی مایل به قرمز