اسرار کاوش

در پنجاه و شش كیلومتری جاده ساوه ـ همدان، در سه راهی «غرق آباد»، جاده‌ای خاكی به سمت شمال جدا می‌شود. در انتهای این جاده، دهكده‌ای با صفا و سرسبز وجود دارد كه در دامنه جنوبی كوه‌های «رحمان» قرار گرفته است. در میان این آبادی و داخل بافت مسكونی و باغ‌ها، بنایی عظیم خودنمایی می‌كند كه اهالی به آن «قلعه» می‌گویند. بافت اصلی معماری روستا و ارتباط آن با قلعه به دلیل دوری از جاده تا حدود زیادی دست نخورده باقی مانده است. قلعه آردمین شامل بخش‌های اندرونی، بیرونی ایوان‌ها، تالارهای شاه‌نشین، ارسی‌های گره‌كاری شده و برج‌های متعدد است. نمای بنا از داخل حیاط چهارچوب‌های مستطیل آجری است كه یك در میان با استفاده از گچ سفید شده‌اند. برخی از گچبری‌های بسیار نازک تزیینات داخلی بنا به خصوص در تالار اندرونی باقی مانده است. ارسی‌های داخلی برج جنوب غربی با كار گیره و شیشه‌های الوان، نرده‌های چوبی و در دولنگه ورودی بیرونی نیز از ارزش‌های هنر چوب در این بنا است. از دیگر تزیینات با ارزش بنا میخ‌‌پرچ‌ها و كوبه‌های فلزی در ورودی بیرونی است. این قلعه و فضای سرسبز و با صفای روستا یكی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی منطقه شمالی استان به شمار می‌رود.