اسرار کاوش

قلعه تاریخی پشت قلعه که در زبان کردی دژ پشت قلا نامیده می‌شود، در 5 کیلومتری جنوب شهرستان آبدانان و در شمال غربی روستای پشت قلعه (قلا)، در بالای تپه‌ای که رودخانه دویرج از پای آن می‌گذرد، قرار دارد. این قلعه با مصالحی همچون قلوه سنگ، گچ وساروج بنا شده و دارای بخش‌های متعددی از جمله باروی قلعه، برجک‌های دیده‌بانی و نگهبانی، ورودی قلعه، اماکن مسکونی و شاه‌نشین، تونل و پلکان می‌باشد. باروی بیضی شکل قلعه 3 متر ارتفاع دارد و محوطه قلعه را محصور نموده است. دیوارهای بیرونی و اصلی قلعه که تا حدودی سالم باقی مانده‌اند، قلعه را به سه قسمت مجزا تقسیم می‌کنند. شواهد موجود نشان می‌دهد این قلعه جنبه نظامی داشته و دور تا دور آن کانال‌های طبیعی قرار دارند که مانند خندقی از دژ محافظت می‌کنند. با توجه به شیوه معماری، ساختار، نحوه استفاده از مصالح، بررسی و مطالعه سفال‌های بدست آمده از این منطقه، این اثر فرهنگی- تاریخی متعلق به دوران ساسانیان می‌باشد. متأسفانه این اثر تاریخی به دلیل بی‌توجهی در معرض تخریب قرار دارد و بیشتر دیوارهای قلعه از بین رفته‌اند و ارتفاع آن‌ها به کمتر از یک متر رسیده است.