اسرار کاوش

تپه گیان در 19 کیلومتری جنوب غربی شهر نهاوند و 2 کیلومتری سرآب (چشمه) گیان و در مجاورت روستایی به همین نام قرار دارد. این تپه یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی ایران می‌باشد. باستان‌شناسان قدمت این منطقه را 37 قرن قبل از میلاد مسیح(ع) می‌دانند. به عقیده مورخان 5500 تا 5700 سال قبل در این تپه مردمانی می‌زیسته‌اند که از اقوام بومی ایران بوده‌اند و تمدنی شبیه به تمدن بین‌النهرین داشته‌اند که بعدها این قوم توسط اقوام اروپایی و آسیایی از بین رفته و قوم جدید تمدن درخشان جدیدی را به وجود آورده‌اند که با تمدن بین‌النهرین شباهتی نداشته است.

اولین کاوش‌های صورت گرفته در این منطقه در سال 1310 خورشیدی توسط پروفسور رومن گریشمن و ژرژ کنتنو انجام می‌گیرد که نتیجه این کاوش‌ها در کتاب «کاوش در تپه گیان نهاوند» منتشر می‌گردد. گریشمن و هیئت همراه تپه گیان را تا عمق 19 متری حفاری نمودند و در نتیجه تحقیقات خود به 5 طبقه با خصوصیات متمایز برخورد نمودند که نشانگر وجود 5 دوره از تمدن قدیم بود.