اسرار کاوش

بر اساس تحقیقات انجام شده اغلب طلسم ها وقتی برای شما نوشته می شود که کسی از شما دلخوری خاصی بصورت مستقیم یا غیر مستقیم پیدا می کند. معمولا این افراد آدم هایی هستند که از نظر قدرت مقابله با حقایق آدم های ضعیفی هستند و چون نمی توانند در مقابل شما و یا رفتارهای شما عکس العمل مناسبی انجام دهند و در مقابل شما احساس حقارت می کنند برای گرفتن انتقام به دعا نویسی و طلسم مبادرت می کنند.

این سؤال چندین بار مطرح شد و هر بار پاسخ‌هایی برای آن درج شد که اگر در بخش جستجو در سایت کلماتی مانند «سحر – جادو و …» درج  وکلیک شود، در اختیار قرار می‌گیرد. اما نظر به شایع شدن مباحث «طلسم، سحر یا جادو»، نظر کاربران گرامی به نکات ذیل جلب می‌گردد:

البته که طلسم، سحر یا همان جادو وجود دارد. کلام وحی (آیات قرآن کریم) مستقیم به وجود این رفتارها تصریح دارد، منتهی باید به دو نکته‌ی بسیار مهم توجه شود:

نکته اول: در این عالم هیچ اتفاقی نمی‌افتد که «غیر علمی» و خارج از قوانین علیّت باشد، حتی معجزات انبیا علیهم‌السلام. چرا که عالم تجلی علم و حکمت الهی است. سحر و جادو نیز خارج از اصول، چارچوب و قوانین علمی نیستند.

گاهی علمی برای عموم قابل دسترسی و فراگیری است و گاهی شواهد و علایم آن علم مشهود نیست و فراگیری آن به غیر از علوم مقدماتی و حصولی، تمرین‌ها و مهارت‌های خاصی می‌خواهد؛ لذا چون کسب آن برای همه میسر نیست، به آن «علم غریبه» می‌گویند، مانند: کهانت، سیمیا، کیمیا، لیمیا، هیمیا …  و از جمله انواع سحر و جادو.

گاهی ساحرها یا رمال‌ها، علمی ندارند و کار خاصی نمی‌کنند و از علوم غریبه‌ای نیز برخوردار نیستند، بلکه فقط از عوامی و خرافه‌گرایی و زودباوری و تسلیم مردم سوء استفاده می‌کنند. در زمان حضرت عیسی علیه‌السلام، انواع بیماری‌های مسری و مهلک زیاد شده بود، لذا پزشکان ادعای اولوهیت می‌کردند.

نکته دوم: این که هر چند سحر و جادو و طلسم وجود دارد، اما هر گرفتاری یا گره‌ای دلیل نمی‌شود که منشأیی چون سحر یا طلسم داشته باشد. معمولاً بسیاری از مردم به سه دلیل گمان می‌کنند که لابد طلسم شده‌اند: اول این که بسیار از خود راضی و ممنون هستند و هیچ گمان نمی‌کنند که شاید برنامه‌ریزی غلط، برخورد خطا، ساده‌اندیشی، باورها و رفتارهای ناصحیح سبب بروز مشکل شده است و خلاصه علل برای پدید آمدن معلول فراهم نشده‌اند – دوم این که گروهی نه تنها از خود راضی، بلکه عوام نیز هستند و خیلی زود اسیر خرافه می‌شوند – و سوم این که گروهی تنبل نیز هستند. می‌گویند: لابد مشکل من معلول چند جمله‌ای است که کسی علیه من خوانده یا نوشته است! لذا برای رفع مشکلات و گره‌ها به دنبال چند جمله متقابل می‌گردند. دوست دارند مشکلات‌شان با یک وِرد خواندن و فوت کردن حل شود و مستلزم تعقل، تفکر و کار نباشد. بالاخره یک کاغذی به همراه داشتن، یک وردی را شبی صد بار خواندن و …، بسیار راحت‌تر از تفکر و عمل صالح است.

این معضل در قشر دختر خانم‌ها، به ویژه در رابطه با ازدواج بسیار بیشتر دیده می‌شود. می‌گویند: چون قیافه و هیکل دارم، خانواده‌ی خوبی هم ندارم، اما خواستگار ندارم، یا هر کس می‌آید دیگر بر نمی‌گردد، پس حتماً و قطعاً طلسم شده‌ام!

هر کسی گمان می‌کند که اگر خواستگار مناسبی ندارد و یا دارد، اما کارش به ازدواج ختم نمی‌شود، لابد سحر شده است! و هیچ نمی‌اندیشد که با توجه به بالا رفتن سن ازدواج، آیا بیش از هفتاد درصد دختران این جامعه سحر شده‌اند؟! یا اگر نزدیک به نیمی از ازدواج‌ها به طلاق می‌انجامد، از سحر است؟!

سحر و جادو در سیاست:

کاربرد سحر و جادو در سیاست و حکومت نیز بسیار بوده و هم چنان هست. فرعون به اطرافیان خود گفت: این موسی و برادرش هارون (علیهم‌السلام)، می‌خواهند شما را با «سحر» از سرزمین خود بیرون کنند «يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ – مى‏خواهد با سحر خود شما را از سرزمين‌تان بيرون كند اكنون چه راى مى‏دهيد (الشعراء، ۳۵)»؛ و سپس نیز برای غلبه بر آنها، ساحران را جمع کرد و مردم هم گفت شما نیز بیایید، تا با تشویق و همراهی شما، ساحران خودمان به غلبه برسند:

«فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ * فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ * لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِن كَانُوا هُمُ الْغَالِبِين …» (الشعراء، ۳۸ به بعد)

ترجمه: پس ساحران براى موعد روزى معلوم گردآورى شدند * و به توده مردم گفته شد آيا شما هم جمع خواهيد شد * بدين اميد كه اگر ساحران غالب شدند از آنان پيروى كنيم.

*- امروزه نیز همین‌طور است. اساس کار فراماسون و شیطان‌پرستی، بر همان سحر و جادو استوار شده است و ما شاهدیم که با چه باور متعصبانه‌ای، علایم ماسونی را در لوگوی هر بانک، شرکت یا صنعت مهمی و حتی روی دلار به کار می‌برند، تا آن سحر در غلبه‌ی این سیاست یا محصول مؤثر افتد.

سحر و جادو در روابط خانوادگی:

خداوند متعال در قرآن کریم تصریح دارد که عده‌ای از دیوان (جنیّان) برخی از علوم غریبه را به انسان‌‌های کافر، مشرک، شیطان‌پرست و … یاد دادند تا فتنه کنند. متقابلاً فرشتگان نیز برخی از این علوم را به انسان‌های مؤمن یاد دادند، تا با این علم با آنها مقابله کنند، اما شرط کردند که در غیر جای خودش استفاده نکنند، منتهی برخی آنها در ایجاد اختلافات خانوادگی، به ویژه بین همسران به کار بردند:

«وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ» (البقره، ۱۰۲)

ترجمه: و آنچه را كه شيطان[صفت]ها در سلطنت‏سليمان خوانده [و درس گرفته] بودند پيروى كردند و سليمان كفر نورزيد ليكن آن شيطان[صفت]ها به كفر گراييدند كه به مردم سحر مى‏آموختند و [نيز از] آنچه بر آن دو فرشته هاروت و ماروت در بابل فرو فرستاده شده بود [پيروى كردند] با اينكه آن دو [فرشته] هيچ كس را تعليم [سحر] نمى‏كردند مگر آنكه [قبلا به او] مى‏گفتند ما [وسيله] آزمايشى [براى شما] هستيم پس زنهار كافر نشوى و[لى] آنها از آن دو [فرشته] چيزهايى مى‏آموختند كه به وسيله آن ميان مرد و همسرش جدايى بيفكنند هر چند بدون فرمان خدا نمى‏توانستند به وسيله آن به احدى زيان برسانند و [خلاصه] چيزى مى‏آموختند كه برايشان زيان داشت و سودى بديشان نمى‏رسانيد و قطعا [يهوديان] دريافته بودند كه هر كس خريدار اين [متاع] باشد در آخرت بهره‏اى ندارد وه كه چه بد بود آنچه به جان خريدنداگر مى‏دانستند.

جادوگر، رمال و اهل طلسم، موفق نمی‌شوند:

در همین آیه‌فوق تصریح شده است که آموزش و به کارگیری سحر، چیزی ضرر ندارد «وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ» و هم چنین تصریح دارد که «ساحر» هر جا برود، به فلاح نمی‌رسد. یعنی از هر راهی که وارد شود، نمی‌تواند پیروز و موفق شود «وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتی‌ (طه، ۶۹)».

پس اثر کار، پیروزی و موفقیت ساحر، جادوگر، اهل طلسم و …، فقط بستگی به عوامی و تسلیم طرف سحر قرار دارد و در آخر و جمع‌بندی نیز جز شکست و فلاکت چیزی حاصل نمی‌شود.

چگونگی ابطال سحر:

اگر فرمود دنبال آن نروید و موفقیتی ندارد، فقط برای ساحر و رمال نیست، بلکه هر کس با توجیه ابطال سحر، به دنبال سحر یا سحرباز برود نیز نتیجه نمی‌گیرد. این روش جز ضرر نتیجه‌ای ندارد. بسیار دیده شده که فرد دچار مشکلی شده و دیگری به او گفته که لابد سحر یا طلسمی علیه تو وجود دارد و کسی را به او معرفی کرده‌اند …، اما وی پس از رجوع، تازه به دام سحر یا طلسم این رمال افتاد و قبل از آن چنین مشکلی نداشت.

پس نیاز نیست که انسان اگر گمان دارد که هدف سحر، طلسم و وردهایی که متأسفانه نام «دعا» بر آن گذاشته‌اند، به سراغ اشخاصی چون سحربازها، رمال‌ها یا مثلاً دعانویس‌ها برود.

مخاطب «دعا» خداوند متعال است – مستجاب کننده دعا نیز خداوند متعال است و او نه تنها به این راه‌ها توصیه ننموده، بلکه به شدت منع نموده و پرهیز داده است و خود نیز محکوم و مقهور این بازی‌ها نمی‌شود.

دست یک مسلمان، برای مقابله با طلسم یا هر کار شیطانی دیگری پر است. فرمود:

«إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُون * إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ» (النحل، ۹۹ و ۱۰۰)

ترجمه: چرا كه او را بر كسانى كه ايمان آورده‏اند و بر پروردگارشان توكل مى‏كنند تسلطى نيست * تسلط او فقط بر كسانى است كه وى را به سرپرستى برمى‏گيرند و بر كسانى كه آنها به او [=خدا] شرك مى‏ورزند».

از همین دو آیه کریمه می‌آموزیم که «ایمان و توکل»، بهترین و قوی‌ترین و مطمئن‌ترین سپر و محافظ برای جلوگیری از تأثیر هر رفتار و وسوسه شیطانی، از جمله سحر است و می‌آموزیم که نپذیرفتن ولایت شیطانی، یعنی سرپرستی شیطانی، چه در اعتقاد و چه در عمل، خود مؤثرترین پادزهر و خنثی کننده‌ سحر است.

نماز اول وقت – اذان دادن با صدا (نه در دل یا زیر لب) – خواندن دو سوره «الفلق و الناس»، خواندن آیة‌الکرسی، به بازو بستن حرز امام جواد علیه‌السلام، خواندن دعای سیفی صغیر، صدقه و …، همه جلوی تأثیرات سوء سحر، جادو، طلسم و اوراد شیطانی را می‌گیرد و البته اگر احیاناً کسی نوشته‌ای، بسته‌ی طلسمی یا … پیدا کرد، نترسد و از دامن سحر به سحرباز و رمال پناه نبرد، بلکه به ایمان و توکل کامل، آن را بردار و در آب روان بیاندازد.

چهارطاقی نویس در 100 کیلومتری قم و در 2ونیم کیلومتری “روستای نویس” از توابع بخش خلجستان است. این چهارطاقی از نمونه های اولیه چهارطاقی های عصر ساسانی است که در ابعادی کوچک و محلی برپا شده و تا اوایل دوره اسلامی مورد استفاده قرار گرفته است.
بنا از خارج به شکل توده ای مکعب می نماید که دارای چهار دهانه درگاهی است. قطعات بزرگ قلوه سنگ در بدنه و سقف با ملاط گچ به هم چسبیده اند و از جهت شکل و مقاومت به گونه ای کاملاً ماندگار و مستحکم برپا گردیده است.
آتشکده نویس متأسفانه در طول تاریخ دچار آسیب زیادی شده که به این دلیل میراث فرهنگی استان قم در سال 1380 ش به مرمت نمای جنوبی و طاق های آسیب دیده آن پرداخت.
این بنا در 20 خرداد ماه 1321 ش با شماره 344 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

چک چک یا زیارتگاه پیر سبز ، یکی از مهمترین زیارتگاه های زرتشتیان جهان است که در 43 کیلومتری شرق اردکان در استان یزد واقع شده است. زرتشتیان در استان یزد زیارتگاه های متعددی دارند و نزد ایشان ارزش آن ها با هم برابری می کند اما به دلیل موقعیت جغرافیایی و شکل منطقه، زیارتگاه چک چک از معروفیت بیشتری برخوردار بوده و هرساله میزبان هزاران نفر از مردم کشورمان و سایر نقاط جهان است.
برای ورود به زیارتگاه، به نشانه احترام، باید کفش ها را از پا درآورد و کلاه بر سر نهاد. قبل از ورود به زیارتگاه تابلوهایی وجود دارد که نشان می دهد برای ورود به زیارتگاه باید پاک بود، همانطور که در دین اسلام نیز ورود بانوانی که دارای شرایط خاص هستند به مساجد ممنوع است، در این مکان نیز نکات فوق باید رعایت گردد. در داخل زیارتگاه که به شکل دهانه غار است تنه درخت چنار کهنسالی وجود دارد. کف زیارتگاه با سنگ مرمر پوشیده شده و از بخشی از سقف قطرات آب چکه چکه بر زمین می ریزد و احتمال نام گذاری این محل نیز شاید از همین رو باشد. چند شعله شمع بطور دائم در زیارتگاه روشن است و محلی برای سوزاندن عود یا چوب مقدس وجود دارد. همانند بسیاری از زیارتگاه های سایر ادیان، تصاویری از بزرگان دین زرتشتی زینت بخش محوطه کوچک زیارتگاه است. سقف زیارتگاه سنگی است. در کف محوطه ظرف هایی برای جمع آوری آب گذاشته اند که بخشی از آن جهت تبرک به زائرین اهدا می شود و بخشی دیگر نیز به مصرف خوراکی می رسد. همه ساله در 27 خرداد ماه زرتشتیان از سراسر جهان در این مکان گرد هم می آیند و به دعا و نیایش می پردازند. هرچند که در میان عموم شهرت یافته که این مراسم حج زرتشتیان است اما به واقعیت نزدیک نیست. در مجموعه چک چک ساختمان های متعددی مشاهده می گردد. از آنجا که مجموعه چک چک با شهر اردکان فاصله زیادی دارد، این ساختمان ها جهت اسکان و پذیرایی از زائران ساخته و استفاده می شوند. ساخت و نگهداری مجموعه چک چک توسط زرتشتیان داخل و خارج از کشور تامین گردیده و می گردد.
موقعیت جغرافیایی:

استان یزد، شهرستان اردکان، ” 2 5 ‘ 20 ْ32 شمالی و ” 31 ‘ 24 ْ54 شرقی. ارتفاع از سطح دریا 1730 متر.

دسترسی:

شهر اردکان 110 کیلومتر با نائین و 55 کیلومتر با یزد فاصله دارد. چک چک در 43 کیلومتری شرق اردکان واقع شده و جاده آن دوطرفه با آسفالت قابل قبول است. درصورتیکه وسیله نقلیه شخصی ندارید می توانید از یزد، میبد یا اردکان خودرو کرایه تهیه نمایید. برای رسیدن به زیارتگاه، لازم است از پله های متعدد و سربالایی با شیب زیاد بالا رفت، لذا صعود و متعاقباً بازگشت از زیارتگاه برای بیماران قلبی عروقی، سالمندان و بیماران با آرتروز پیشرفته زانو مناسب نمی باشد.

امکانات رفاهی:

از اردکان تا چک چک هیچگونه امکانات رفاهی وجود ندارد.

نزدیکترین پمپ بنزین در فاصله 43 کیلومتری است.

در زیارتگاه چک چک فروشگاه یا رستوران موجود نیست.

سرویس بهداشتی نسبتاً قابل قبول است. توالت فرنگی جهت بیماران و بازدیدکنندگان خارجی وجود ندارد.

آب آشامیدنی موجود است اما ترجیحاً آب بهداشتی با خود همراه داشته باشید.

آنتن دهی تلفن همراه قابل قبول است.

با هماهنگی با مسئول زیارتگاه می توانید شب را در چادر در محوطه اطراق کنید.

نزدیکترین هتل ها در اردکان و میبد هستند.

برای ورود به زیارتگاه نیازی به تهیه بلیط نیست.

بروشور موجود نیست.

امنیت منطقه:

منطقه اردکان از ضریب امنیتی بالایی برخوردار است. هرچند در زمان های غیر فصل و خلوت، توصیه می شود به علت خلوتی جاده، شب هنگام در مسیر رفت یا برگشت نباشید.

بهترین زمان بازدید:

به علت موقعیت کویری، طبیعی است که ماه های خرداد، تیر، مرداد و شهریور گرمای هوا آزاردهنده است. در زمان اجرای مراسم عمومی زرتشتیان ( 27 خرداد ماه ) بازدید صرفاً با کارت دعوت میسر است. بهترین زمان بازدید ماه های فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان است.

توضیحات:

در داخل زیارتگاه نوشته ای تحقیق گونه به دیوار نصب شده که توسط آقای رستم بلیوانی، رئیس سابق انجمن زرتشتیان شریف آباد یزد تهیه گردیده است که بدون هیچگونه اظهار نظر و داوری متن نوشتار در ذیل می آید.

{ به طوری که در اسناد تاریخی و مذهبی و دیوان خاضع و سینه به سینه محلی به یادگار مانده، در دوران سلطنت یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی چون اوضاع ایران رو به وخامت می رفته، یزدگرد سوم فکری اندیشیده که خاندان خود را از مدائن به یزد که منطقه نسبتاً امنی بوده است کوچ دهد. از این رو به دستور وی شهری با استحکامات آن روز ( حصار و برج و خندق ) برای محافظت تهیه و خاندان خود را از مدائن به یزد کوچ داده است. و امکان دارد اسم یزد از یزدگرد به یادگار مانده باشد. شاید آثار برج و بارو به جا مانده در محله یزاران بقایای شهر فوق الذکر باشد.

یزدگرد دو پسر به نام های هرمزان و اردشیر و پنج دختر به نام های شهربانو، پارس بانو، مهربانو،نیک بانو و نازبانو داشت. نام همسرش کتایون بود و خدمه ای به نام مروارید داشت. یزدگرد پس از شکست از مسلمانان به خراسان گریخت و در آنجا به دست آسیابانی کشته شد. با شایع شدن خبر مرگ یزدگرد، خانواده وی در یزد با یکدیگر وداع نموده و هر یک به سمتی از اطراف یزد متواری گردیدند.

هرمزان و شهربانو، پسر و دختر بزرگ یزدگرد در حین فرار دستگیر و به عربستان به غلامی و کنیزی برده می شوند.

پارس بانو و مهربانو به سمت شمال غربی یزد متواری شدند. این دو در حدود ارجنان از هم وداع نموده ، مهربانو به سمت عقدا گریزان بوده است که بر اثر بی غذایی و رنج راه در عقدا فوت می کند. وی را در گوشه باغی در عقدا دفن می کنند که اکنون به مزرعه مهر معروف است و مردم آن سامان آن را محل مهربانو می نامند و برای وی شمع روشن می کنند. پارس بانو در سمت غربی عقدا به زرجوع رسیده در کوهی غایب می شود. شکاف سنگیِ زیارتگاه را محل غایب شدن پارس بانو می دانند. در گذشته لباس مقنعه مانندی در شکاف سنگ ظاهر بوده که آن را برای تبرک کنده و حفظ نموده اند.

نیک بانو ( چک چک ) با مروارید ( هریشت ) در بیابان وداع نموده به سمت کوهی در 37 کیلومتری شرق اردکان رفته که اکنون کوه چک چک نامیده می شود و در این کوه غایب می گردد. آثار لباس مقنعه مانندی در شکاف کوه وجود داشته که آن را برای تبرک کنده اند. این محل، امروز، زیارتگاه زرتشتیان جهان است. در زیارتگاه درخت چنار تنومندی هست که بیش از هزار سال قدمت دارد. گفته می شود این درخت همان عصای نیک بانو ( پیر سبز ) بوده است که با آن به شکاف کوه زده است و پس از آن براثر رطوبت آب شیرینی که از شکاف کوه می چکد، سبز شده است.

مروارید ( هریشت ) نیز در کوهی در 17 کیلومتری اردکان در کوهی که امروزه هریشت نامیده می شود، غایب گردیده است. و این مکان نیز از زیارتگاه های زرتشتیان است.

نازبانو ( نارکی ) به سمت جنوب یزد متواری شده در کوه تیجنگ غایب شده و آثار زیارتگاه در آنجا موجود است.

اردشیر پسر کوچک یزدگرد به همراه مادرش کتایون به سمت خرابه های شرقی یزد متواری شدند. کتایون در پشت حصار یزد که اکنون در خود شهر یزد واقع شده و به ستی پیر معروف است پناه برده و در آنجا در چاهی غایب شده است که اکنون این محل زارتگاه است. اردشیر نیز در شرق یزد در کوهی غایب گردیده که این مکان نیز به زیارتگاه ( نارستانه ) معروف است.}

توضیحی در مورد درختان مقدس (پیر ) ها:

بسیاری از مسجدها و امام زاده ها و در مورد زرتشتیان، پیر ها، در کنار چنارهای عظیم بنا گشته اند و در بسیاری از روستاها و محلات شهرها، بر درخت های چنار دخیل می بندند و از آنها انتظار معجزه دارند. این معجزات معمولاً برای بچه دار شدن، رهایی از بیماری، رونق کسب و کار و محصول یافتن زمین است.

بر اساس مردم شناسی تطبیقی می توان باور داشت که در اعصار بسیار کهن، گمان بر آن بوده است که ارواح مردگان پرقدرت قبیله یا خدایان یا پری ها در آنها می زیستند یا این درخت ها مظهر آنان بودند. برای تقدس این درختان سترگ، در دوره اسلامی، توجیهی تازه یافته اند و برای آنکه ستایش ایشان برخلاف سنت های اسلامی نباشد، اغلب به این نتیجه رسیده اند که در پای این درختان، بزرگمردی، امامزاده ای یا مقدسی به خاک سپرده شده است.

این درختان مقدس در گوشه و کنار ایران نیز هست. مثل پیر چک چک، چنار امام زاده صالح و بی بی شهربانو ها. این بی بی شهربانو ها، یک مضمون اسطوره اش این است که ایزدبانو از دست دشمنانش فرار می کند، حالا شده شهربانو یا بی بی . عین این داستان که برای بی بی شهربانو هست، در یزد و دیگر جاهای ایران هم دیده می شود. این یک مضمون پری هاست، پری هایی که می آیند روی زمین و بعد زیرِ زمین پنهان می شوند، پری های شهید شونده اند. این ها کهنه ترین شکل های شهادت الهه های نباتی است که بعد ایزدان نباتی شهیدشونده جای آنها را می گیرند.

چهار طاقی سنگبر مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان مشهد، بخش مرکزی، روستای سنگبر واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۱۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای به نام چهار طاقی سنگور نیز شناخته میشود و در بخش رضویه و در ۱۸ کیلومتری شمال شرقی شهر مشهد قرار دارد. معماری بنا مشتمل بر اطاقی است چهار ضلعی که هر ضلع آن بیش از 6 متر طول داشته و گنبدی نسبتاً کم خیز و مدور بر فراز آن قرار گرفته است. ساختار بنا در نمای بیرونی شامل چهار درگاهی به صورت طاق دار بوده که بدلیل وضعیت فعلی تشخیص ورودی اصلی ممکن نیست شالوده و بنیان چهارطاقی بر روی سنگ ایجاد گردیده است. بقایای نوعی آجر چینی جناغی در نمای بیرونی و شواهد معماری بر جای مانده نشان دهنده سبک و سیاق معماری دوران تیموری است.

آتشکده ساسانی مربوط به دوره ساسانیان است و در نطنز، خیابان مالک اشتر، کوی مسجد جامع، محله قصبه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۱۱ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آتشکده نطنز از آتشکده های چهاتاقی است که قدمت آن را به دوران ساسانیان نسبت میدهند . این بنا در کوچه پشت مسجد جامع نطنز در باغی موسوم به باغ امام جمعه قرار دارد . در حال حاضر توسط خانه های خالی از سکنه اطراف احاطه شده و چون مسئولین مربوطه در آن را برای هر کسی باز نمی کنند ، راه رسیدن به آن دشوار و از داخل باغها است . البته از روی بام خانه ها میتوان فقط به قسمت بالایی آن نزدیک شد . از بالای بام مسجد جامع و همچنین از کنار مسجد به راحتی میتوان بقایای گنبد فرو ریخته آن را دید .

بقایای بنای چهارتاقی بر روی سکویی به ارتفاع حدود 5/2 متر از زمین قرار گرفته است . در حال حاضر دو جرز شمالی بصورت منفرد و دو جرز جنوبی همراه با یک تاق قرار دارند . بخش جنوبی بنا به دیوار خانه های مجاور چسبیده است و در دیوار غربی آن هنوز آثار در یکی از منازل که به آن متصل بوده دیده می شود . بخش شمالی و غربی اما بصورت آزاد مانده و توسط باغ و زمین کشاورزی احاطه شده است .

چهارتاقی محوطه ای در حدود 122 متر را اشغال کرده است . از چهارتاق ، چهار جرز آن بر روی دو سکو ، که یکی بر فراز دیگری ساخته شده دیده می شود . ارتفاع مجموع دو سکو 15/2 متر و ابعاد حرزها 67/2 در 78/2 می باشد که هر کدام پس نشستگی به ابعاد 67 سانتیمتر دارد و بر روی آن در قسمت ساقه گنبد ، گوشواره قرار گرفته است .

سالم ترین قسمت بنا ضلع جنوبی آن است که در آنجا دو گوشواره از چهارتاق ، و یکی از تاقهای چهارگانه باقی مانده است .

مصالح به کار رفته در این بنا از قلوه سنگ رودخانه ای و ملات گچ و خاک می باشد . برای کلاف کشی تاق ها الوار چوبی به کار رفته و از اندود گچ و کاهگل در پوشش بنا استفاده گردیده .

آثار موریانه حاکی از حمله آنها به الوارها است که با از میان رفتن الوارها ، بر اثر تکان زلزله گنبد تخریب شده است .

بر روی لایه نازکی از گچ آثار رنگ آمیزی وجود دارد . در زیر این لایه گچی اندود کلفتی از کاهگل وجود دارد و کاه درون اندود را موریانه خورده است . احتمالا این آثار رنگ آمیزی متعلق به دوره های بعدی بوده که آتشکده کاربرد اولیه خود را از دست داده بوده است . در واقع شاید بتوان گفت مربوط به زمانی است که مسجد دوره آل بویه در نزدیکی آن ساخته شد . نزدیک بودن آتشکده و مسجد حاکی از آن است که مسجد در اراضی آتشکده ساخته شده است .

کهنسالان محل به نقل از پیشینیان اظهار داشته اند که در داخل محوطه آتشکده آثار قبوری وجود داشته که مالکین زمین های اطراف آنها را محو نموده اند . پس بعید نیست که از این مکان در دوران آل بویه به عنوان آرامگاه استفاده شده باشد .

در سال 1320 هنگام نوسازی خانه شخصی به نام حاج جعفر مهربانی واقع در جنوب آتشکده ، چاهی در حیاط حفر شد . این چاه به کانال زیر زمینی که ابتدا و انتهایش نامعلوم بود برخورد کرد و در گود برداری حیاط نیز به گودالی با پوشش گچ مواجه گردیدند که مجددا آن را با خاک پر کردند .

بقایای آتشکده فردقان مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان کمیجان، بخش مرکزی، دهستان خنجین، روستای فردقان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آتشکده فردجان (فردقان)روستای کوچک “فردجان” در شمال غربی فراهان قرار دارد و آتشکده بر روی تپه ای مجاور فراهان دیده می شود. تمام آتشکده و بخشی از دیوارهای قلعه خراب شده است. ارتفاع دیوار اصلی باقی مانده حدود نه متر، قطر پی های آن حدود پنج متر و همه از سنگ و ساروج است. در وسط قلعه، تعدادی پی های سنگی به قطر پنج متر وجود داردکه می توان بازمانده تالارهای متعدد و آتشگاه و نیایشگاه باشد. احتمالاً این آتشکده به عصر ساسانی تعلق دارد. در ضلع شمالی قلعه، در زیرزمینی که در حال حاضر آغل گوسفندان و انبار علوفه است، تعداد چهار ستون به قطر حدود دو و نیم متر از آجر و ساروج دیده می شود. ستون ها تقریباً در کنار هم قرار گرفته اند و حدود سه متر از آن ها نمایان و قسمت بیشتر آن ها داخل زمین و زیر آوار خاک است.

آتشکده دروار مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دامغان، بخش امیرآباد، دهستان تویه دروار، روستای دروار، جنب پاسگاه دروار واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۵۱۰۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پديده زيباي طبيعي موسوم به زندان برنجه در 28 كيلومتري شمال شهرستان تكاب در روستاي برنجه (برنجك) از دهستان چمن بخش تخت سليمان و در دامنه كوه معروپديده زيباي طبيعي موسوم به زندان برنجه در 28 كيلومتري شمال شهرستان تكاب در روستاي برنجه (برنجك) از دهستان چمن بخش تخت سليمان و در دامنه كوه معروف به كوه طويله سليمان واقع شده است كه تشكيلات زمين شناسي متعددي در آن قرار دارد.در جنوب روستاي برنجه و در كنار رودخانه، در راستاي شمالي جنوبي، دهانه هاي چند چشمه آهك ساز خشك شده را مي توان ديد كه مشهورترين آنها زندان برنجه يا «درياي برنجه» نام دارد.دهانه اين چشمه بزرگ به شكل بيضي است. قطر بزرگ اين بيضي ۱۰۰ متر و قطر كوچك آن ۵۰ متر است و ژرفايش نيز به حدود ۷۰ متر مي رسد. در كف اين سازه بزرگ طبيعي درياچه اي آكنده از آب سرد و گاز كربنيك است. اين چشمه ديوارهاي بلند و پرشيب دارد كه از لايه هاي نازك تراورن تن نواري پديد آمده است. پايين رفتن از اين ديواره هاي بلند بدون ريسمان و ديگر تجهيزات لازم غير ممكن است بويژه آنكه كارشناسان احتمال مي دهند وجود آب هاي گازكربنيك دار در ته دهانه چشمه موجب خردگي بيشتر ديواره شده و بر قطر آن افزوده است.

گفته مي شود كه خان هاي محلي براي تنبيه روستاييان و مخالفان خود، به پايشان سنگ مي بستند و آنها را به درون اين چشمه ژرف مي انداختند و علت نامگذاري زندان برنجه همين بوده است.از نظر زمين شناسي تاريخچه پيدايش مشابهي مثل درياچه تخت و زندان سليمان را دارد و آن محل نيز از انباشته شدن رسوبات آهكي، تل هاي بلند و در مواردي دهانه هاي وسيع آتشفشاني مانند بوجود آورده اند و در عمق نسبتا” زياد دهانه يكي از اين تپه ها درياچه اي در ميان صخره سنگي وجود دارد كه به علت عمق زياد سطح آب از دهانه امكان دسترسي به آن غير ممكن بوده و آب درياچه بعد از گذشتن از ميان سنگ هاي رسوبي و آهكي و تراورتن در جنوب شرقي به رودخانه مجاور در روستاي برنجه واريز مي گردد.

برنامه ما با هدف شناسايي و اندازه گيري دما و عمق آب اين پديده زيباي طبيعي اوايل فروردين ماه 1390 به اجرا درآمد . تنها با كمتر از ده دقيقه پياده روي از روستا مي توان به چشمه رسيد . سطح آب چشمه در طول سال تغيير چشمگيري نداشته و در چند نقطه از آن گاز كربنيك با شدت بسيار كمي بصورت حباب هاي ريز خارج مي گردد . دماي آب چشمه حدود 30 درجه سانتيگراد مي باشد و در فصل زمستان يخ نمي زند . عمق آب آن حدود 25 متر برآورد مي شود و قابل غواصي است . مساحت چشمه از حدود نيم متر زير سطح آب افزايش پيدا كرده و حالتي قيفي شكل به خود مي گيرد …

نكات حائز اهميت در اجراي اين برنامه :

سنگ هاي تراورتن اطراف چشمه بسيار سست بوده و كار گاه طبيعي به سختي يافت مي شود . براي برپايي كارگاه از حداكثر ايمني استفاده شود .

جهت فرود و صعود به داخل چشمه حتما از ابزار غار نوردي استفاده شود . ديواره به علت سستي و ريزشي بودن قابل سنگ نوردي نيست .

بهترين سمت براي فرود و صعود دهانه شمالي مي باشد كه مستقيما به آب چشمه ختم مي شود .

از رها كردن زباله و وسايل سبك وزن بدون حفاظ در كنارچشمه جدا خودداري شود . وزش باد مي تواند هر چه كنار چشمه قرار دارن درون زندان آن بياندازد .

دماي آب در فروردين ماه حدود 30 درجه سانتيگراد و عمق آب بيش از 25 متر تخمين زده مي شود .

اهالي ابراز داشتند كه در سال هاي گذشته زني كه بيماري لاعلاج و واگير دار داشته به درون اين زندان انداخته شده است ! به احتمال زياد آب هنوز ميكروبيست !

پديده هايي از اين دست بسيار حساس و آسيب پذير هستند . مليون ها سال طول كشيده تا بوجود آيند و قابل ترميم و بازسازي نيستند . از نوشتن يادگاري ، كنده كاري ، رول و تابلو كوبي و رها كردن زباله در محيط جدا خود داري فرماييد ! ف به كوه طويله سليمان واقع شده است كه تشكيلات زمين شناسي متعددي در آن قرار دارد.

اين بنا در بخش جنوبي روستاي گيلانكشه و بر روي بلندي هاي مشرف بر رود خانه گيلانكشه واقع است. نقشه بنا شامل يك فضاي راستگوش گنبد دار است كه از سمت جنوب داراي يك ايوان كوچك طاقدار است. نقشه بنا از بيرون به استثناي ايوان، مربع و از داخل تقريبا چليپايي است. ورودي بنا از سمت جنوب و از طريق درگاهي كوچك است كه در ديوار انتهايي ايوان تعبيه شده است. در سمت شرق بنا و چسبيده به آن، در كنار ايوان ورودي بقاياي پلكاني موجود است كه احتمالا در گذشته از طريق آن به قسمت فوقاني ارتباط مي يافت. در اضلاع داخلي بنا طاق نماهايي با قوس جناغي كار شده است. اين عناصر نقشه فضاي داخلي را به چليپايي تبديل كرده است. در بالاي هريك از طاق نماها طاقچه هاي كوچك مثلثي تعبيه شده است. گنبد نيم كره اي بنا بوسيله چهار فيلپوش اجرا شده است. مصالح استفاده شده در بنا، قلوه سنگ و ملاط گچي – آهكي است.
بناي گيلانكشه از جنوب به دره رود خانه گيلانكشه، از شرق به خانه هاي روستا و از شمال و غرب به بخش درختكاري شده مجاور بنا منتهي است. مردم محلي معتقدند كه اين بنا آتشكده اي از دوران پيش از اسلام است. اما خصوصيات معماري بنا و جزئيات عناصر بكار رفته بيانگر آن است كه احتمالا بنا مربوط به دوران مياني اسلام است.

آتشکده چهار طاقی سرابله مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان شیروان و چرداول، بخش مرکزی، روستای موشگان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اين بنا از ساروج و سنگ ساخته شده است. در طول ساليان اين بنا تخريب گشت ولي در سال 1382 توسط سازمان ميراث فرهنگي استان ايلام مرمت شد.